|
|
|
|
Datça
Yarımadası
Tarihi
|
| Datça
yarımadasındaki buluntuların tarihi M.Ö 2000'lere kadar dayanır.Bilinen ilk
yerli halk Karlar. En parlak dönem Dorlar döneminde yaşanmıştır. M.Ö 1000
yıllarında Trakya üzerinden güneye inerek Yunanistan üzerinden bölgeye
gelmişler. Bugünkü Datça ilçesi merkezinin 1,5 kilometre kuzeydoğusundaki
Burgaz Mevkii'nde Knidos'u kurmuşlar.Knidos Dor uygarlığının merkezi olmuş
M.Ö. 546'da Lydia devletinden Persler'in egemenliğine girmiştir.Oldukça
fazla sayıda arkeolojik kalıntı barındıran yarımada, tarih boyunca önemli
uygarlıklara yataklık etmiştir. Bunlardan en önemlisi Knidos antik kentidir.
Yarımadada bulunan yakın döneme ait 28 kilise kalıntısı, bölgenin aynı
zamanda mistik bir kökene sahip olduğunun kanıtıdır. Genel tarihini kısaca
özetlersek; Datça önce Karya'lıların, M.Ö. 1100 yılından sonra da Dorların
egemenliği altında kalmıştır.Knidos,ticari nedenlerle M.Ö.4.yüzyılda yarımadanın
uç noktasına bugünkü görkemli kalıntıların izlendiği yere taşınmış.
Dorlar ve Romalılar yeni Knidos'a çok sayıda tapınak yapmışlar. Geç Roma
ve Erken Bizans döneminde tapınaklar yerlerini kiliselere bırakmış.Şehrin
nüfusu 70 binlere ulaşmış.Bizans'ın son dönemlerinde ise bir yanda
depremler diğer yanda korsan saldırıları ile güçsüz kalan kent tümüyle
terk edilmiş,yarımada nüfusu binlere inmiştir.Yarımada üzerindeki yerleşimler
13.yüzyılda Menteşoğulları Beyliği'ne bağlanmıştır.15.yüzyılda ise
Osmanlığı İmparatorluğu sınırlarına katılarak Datça adını almış.Son
Osmanlı Padişahlarından olan Sultan Reşat döneminde Datça Adı "Reşadiye
"olarak değiştirilmiştir.Cumhuriyet'te ise tekrar "Datça" adı
verilmiştir.1047 yılında ise merkez bugünkü yeri olan İskele Mahallesine
taşınmış. |
| Dorlar,
Hexapolis Birliği altında altı şehir kurmuşlar. Bu şehirlerden biri olan
Knidos, Datça yarımadası üzerine kurulmuş ve birliğin merkezi olmuş.Pers
saldırılarına (M.Ö. 546) karşı koymak için Dorlar, Balıkaşıran denilen
yerde kanal açarak yarımadayı ada yapmak istemişler. Ancak umulduğundan
daha sert ve keskin çıkan kayalar, çalışanların el ve yüzlerınde yaralar
açınca, tanrıların gazabına uğradıklarına inanarak vazgeçmişler.
Persler dostça karşılanmışlar.Perslerden sonra, Datça Yarımadası Atina'lıların,
Roma'lıların ve 1282'de Germiyanoğulları'ndan Menteşe Bey'in yönetimine
geçmiş.Datça 1390 yılında Yıldırım Beyazıt tarafından Osmanlı İmparatorluğu'na
katılmış, Sultan Reşad zamanında adı Reşadiye olarak değiştirilmiştir.Cumhuriyet
döneminde Datça adı altında Muğla iline bağlı bir ilçe olmuştur. |
Sarı
Liman
Knidos'un
ilk kurulduğu yer olan Burgaz yerleşimi dönemine ait. Kalıntılar 1998 yılından
beri T.C. Kültür Bakanlığı adına O.D.T.Ü tarafından Alman Bilimsel Araştırma
Kurumu işbirliği ile Gerda -Henkel Vakfının katkılarıyla kazılıyor.Prof
Dr. Numan Tuna'ya göre antik dönemin ünlü tarihçisi Heredot'un eserinde
sözünü ettiği 6 Dor şehir birliğinin toplanarak Apollon adına yarışmalar
düzenledikleri yer burasıydı ve yarışmada birinci gelenlere verilen
ödüllerin konullduğu ünlü Apollon Tapınağı da burada bulunuyor. Ona öre
kazı sonuçları,özellikle alt terasta yapılan kazılarda ele geçen
buluntular Emecik Sarı Liman Kutsal alanının M.Ö 6yy sonlarına kadar deniz
aşırı bir öneme sahip olduğunu göstermiştir.Buluntular Mısır, Fenike,
Etrüsk kökenli ithal malların tanımlandığı geniş hinterlandı kadar şimdiye
kadar Doğu Yunan üretimi olarak bilinen ancak Knidos malı olduğu kesinleşen
kireç taşı ve pişmi toprak figurinler ile çanak çömlek örneklerini
zengin bir çeşitlilik ile sergilemesi bakımından da dikkat çekicidir.
Kutsal alanda ele geçen epikgrafik veriler ve adak eşyası olduğu anlaşılan
değerli arkeolojik eserlerin gösterdiği özellikler Arkaik Çağ Emecik
kutsal alanının Apollon ile ilişkilendirilmesini kanıtlamaktadır. Apollon
Tapınağın'da yapılan kazılarda M.Ö. 8.-9. yy'la kadar eskiye giden
votivler, adaklar, heykeller, boğa, şahin ve savaşçı figürinleri bulunmuş;
tapınak ve etrafında yapılan kazılarda daha sonraki dönemlerde başka tapınak
ve kiliselerin de yapıldığı ortaya çıkarılmıştır. |
|
|
